Günümüzde kullandığımız ilk elektrikli Trafik lambasının icadından bugüne bir asır geçmiş 101 yıl önce ABD ‘de icat edilen bu icat tüm dünyada trafiğin düzenini sağlamada en önemli araç haline gelmiş durumda. Ancak bundan önceside var.

Henüz otomobiller hayatımıza girmemişken, ulaşım at, deve gibi binek hayvanların sırtında iken yaşanmaya başlanan trafik sorunu, Londra Emniyet Müdürü Richard Mayne ı harekete geçirir. O günün eldeki imkanları ile araştırma yapan Mayne , milletvekillerinin, meclise götürürken kullanılmıştır. Ancak bu bildiğimiz elektrikli ışıklar gibi değildir. Gazla yakılan ve bir eksen etrafında döndürülebilen kırmızı ve yeşil lambalardan oluşmaktadır. Bir yıl kadar sonra lambaların patlaması ile bu keşif 55 yıl daha kullanılmayacaktır.

1914 yılına gelindiğinde ise bir trafik kazasına şahit olunca, gaz maskesininde mucidi olan Afrikalı Garrett Morgan (4 Mart 1877 – 27 Temmuz 1963) isimli bir Kanada vatandaşı tarafından bulunmuştur. Türkiye’de Cumhuriyetin ilan edildiği 1923 yılında ise patentini alarak bu buluşunu tescil ettirmiştir.
Morgan 1963’de ölümünden az önce patentini 40 bin dolar karşılığında General Electric firmasına sattı. Morgan’ın bulduğu trafik lambaları kırmızı ve yeşil iki lambadan oluşmaktaydı. Fransızlar da 1923 yılında, Paris’te, Grands Boulevards ile Strasbourgh Bulvarı’nın birleştiği köşeye diktikleri trafik lambasında ses ve ışık düzeninden yararlandılar.

1830’lu yıllarda Demiryolları ilk faaliyeti geçtiği zaman kullanılan trafik ışıklarının rengi yeşil, geç ışığı ise beyazdı. Beyaz ışık bir süre karışıklığa ve kazalara sebep olmaya başladı.Çünkü Beyaz renkli “geç” sinyali diğer sokak lambaları ile karıştırılıyordu. Hatta “dur” işaretlerine konulan kırmızı mercekler yerlerinden düşünce ışık beyazlaşıyor, “geç” sinyali olarak algılanıyor ve kazalara sebep veriyordu. Sonunda demir yolu yolculuklarında kırmızıyı “dur”, yeşili “geç”, sarı rengi de “uyarı” sinyali olarak kullanmaya başladılar.

Peki ya 1923 yılında henüz çok genç olan ülkemize trafik lambası ne zaman kullanılmaya başlandı ? 1929 yılında ilk defa İstanbul’da kullanılmaya başlayan trafik ışıkları tüm Türkiye’ye yayılmıştır. Anayasa’da Trafik ışığı ile ilgili 2918 sayılı trafik yasasının 47-1-b maddesinde şu ibare yer alır. “kırmızı ışıkta araçların geçmeleri yasaktır. Trafik ışıkları olmayan yerlerde ilk geçiş hakkı yayalarındır. Trafik yasası 74’üncü madde gereği bu kurala uymayanlar ülkemizde cezalandırılır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here